Poniższy artykuł stanowi zapis dat dla starszej wersji T3 świata Ramaru. W wersji T4.1 - na podstawie której powstaje gra Ramar RPG - musiałbym uwzględnić kilka poprawek, ale tego na razie nie zrobiłem. Nie znajdzie się w podręczniku - ponieważ tak samo jak legendy, które zamieściłem na Studni jest rozszerzeniem wykraczającym znacznie poza potrzeby gry fabularnej. W podręczniku oczywiście opisane zostanie kilka ostatnich lat historii Księstwa Tiranu i okolic.

Pierwotna wersja dokumentu Rísion áo Kíon (Czasy i Wydarzenia) powstała w 2002 roku. Jedyne zmiany jakie wprowadziłem teraz dotyczą wydarzeń końca Ery Popiołu oraz poprawienie niektórych nazw własnych.

Daty podano według rachuby Imperium Kron. „pz” oznacza lata przed założeniem, pozostałe daty oznaczają daty po założeniu, chyba że zaznaczono inaczej. Oznaczenie rg oznacza rok według rachuby Getyckiej. Założenie Getycji miało miejsce w 602 roku, więc należy odjąć 602 od lat od założenia Kronu, aby otrzymać datę getycką. I rokiem rachuby krasnoludów był rok 2251 pz. Należy do daty po założeniu dodać 2251, aby otrzymać rok rachuby Tahudów albo od 2251 odjąć rok przed założeniem. Rachuba Getycka po upadku tego kraju nie jest praktycznie używana.

































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































rok



dt.



rg



wydarzenia



Mónduris – Era Stworzenia


       

20000



pz





Powstanie Áar



7177



pz





Fionowie przybywają do Ramaru.



Íthidu – Era Spokoju



 



 



 



 



3000



pz





Początek Íthidu – Ery Spokoju



2700



pz





Vera tworzy Éamar. Anianna zamieszkuje wraz z nią w Wieży Osądu.



2600



pz





Do Ramaru przybywają Lumena i Lunar.



2544



pz





Pierwszy rok kalendarza silvitariańskiego używanego przez Fionów.



2408



pz





Tabbianie przybywają do Ramaru.



2251



pz





Áglae powołuje do życia pierwszych Tahudów w Tahud-sorda [tzw. Tahud-Êgorne]. I rok wg rachuby tahudów.



2178



pz





Przychodzi na świat Barina-au, córka Branei-au.



2111



pz





Savus wraz z Dargentari zamieszkuje Półwysep Karrakin po powrocie do Ramaru.



2088



pz





Barina-au wydaje na świat Lowanę.



2086



pz





Przychodzi na świat Marena.



2081



pz





Rodzą się Wetara i Edala.



2078



pz





Księżyc Lunae zapala się nocnym niebie Ramaru.



2074



pz





Na świat przychodzi Earina.



2071



pz





Barina-au rodzi Ygmarę.



2055



pz





Haerina przychodzi na świat.



2042



pz





Narodziny Lonary i Aeny.



2040



pz





W Kolebce Wetary przychodzi na świat Sunar.



2029



pz





Barina-au wydaje na świat Tuorę.



2027



pz





Barina-au wydaje na świat bliźniaczki Kynirę i Ovanę, opuszcza Êgornud-hataf [Miejsce Przyjścia na Świat Tahudów]. Wg legendy poznaje Ihara Orrâ [Białego] – istotę z innego świata. Umiera Branea-au.



2025



pz





Barina-au wydaje na świat bliźniaczki Kynirę i Ovanę, córki Ihara.



2022



pz





Ihar Biały ginie w potyczce z Dorgami, które przybyły za nim spoza Ramaru. Brzemienna Barina-au powraca do Êgornud-hataf.



2021



pz





Barina-au rodzi Norinę.



2005



pz





Pierwsza Bitwa Éamaru. Kenae przepędza Grevara z Sordaru.



2004



pz





Tuora opuszcza Êgornud-hataf



1999



pz





Sunar-k-Wetar rozpoczyna wykuwanie broni.



1993



pz





Przychodzi na świat Ylara, najstarsza córka Ygmary-au.



1990



pz





Narodziny Ygindy, córki Ygmary-au.



1981



pz





Ygmara-au wydaje na świat swą ostatnią córkę – Soire.



1970



pz





Sunar-k-Wetar wykonuje Młot Mareny. Wetara odbiera mu broń, a Sunar ucieka na równiny. Marena kradnie broń Wetarze i zwraca ją Sunarowi. Pod koniec roku Sunar zostaje porwany przez minarskich piratów. Minara osiedla się w Yren-hadrat [dzisiejszy Rokinion].



1967



pz





Ylara ucieka z domu i zostaje konkubiną Tullaka-nor, przywódcy krasnoludów ze środkowego Toreanu.



1961



pz





Wetara i Edala ruszają na wschód. Wetara osiada w górach Urak-nûd [wschód dzisiejszej Sordavii], Edala ląduje na Pustyni Palahar, ginie, a jej lud dostaje się pod władzę smoczycy Udus.



1960



pz





Wybuchają pierwsze bratobójcze wojny Tahudów.



1958



pz





Yginda zabija swą siostrę Soire i wypędza matkę Ygmarę-au z Kolebki Ygmary w Êgornud-hataf. Ygmara chroni się u Ylary i Tullaka. Druga bratobójcza wojna krasnoludów – Kolebki zaatakowały Ygindę jako tyrankę i siotrobójczynię. Opuszczona przez sojuszników Yginda popełnia samobójstwo.



1957



pz





Plemiona She-kana i Shi-lan przybywają do Ramaru.



1955



pz





Kiriakowie przybywają do Ramaru i osiedlają się w Kiriaxie.



1952



pz





Tuora i jej lud osiedlają się na wyspie Tuor-tôhel [Ollan].



1950



pz





Sunar Kulawiec uwalnia się z rąk Minarów.



1949



pz





Dzikie hordy z Weneanu najeżdżają Êgornud-hataf. Haera próbuje otruć swą matkę – Barinę.



1948



pz





Haera zakłada Haer-Thud na Ram.



1913



pz





Lowana, córka Bariny-au zakłada pierwszy z Thudów – Lowan-Thud. Jej siostra Aena jeszcze w tym samym roku osiedla się w górach Hagardu [późniejsze Karle Góry].



1912



pz





Rozpoczyna się budowa drugiego z Thudów – Aen-Thudu. Marena pokonuje Półminara Garrana, jest ciężko raniona.



1910



pz





Powstaje Maren-Thud i Ygmar-Thud. Umiera Ygmara. Jej następczynią zostaje Ylara i Tullak-nor.



1907



pz





Tuora i jej Tahudowie opuszczają Tuor-tôhel i osiedlają się w górach Tuor-hafûd [Wysokie Szczyty]. Rozpoczyna się budowa Tur-Thudu.



1905



pz





Ramianie przybywają do Ramaru.



1900



pz





Umiera Marena. Przed śmiercią przekazuje Młot Mareny w ręce Kyniry.



1898



pz





Druga Bitwa Eamaru. Lenaris traci wzrok.



1895



pz





Ovana i Kynira [ta ostatnia z Młotem Mareny] odpływają na statkach Vajalów na Ram. Ovana rozpoczyna budowę Ovan-Thudu.



1866



pz





Lonara-au przybywa na Artar i osiedla się w górach Urak-nûd [wschód Sordavii].



1864



pz





Poenowie przybywają do Ramaru.



1863



pz





Powstaje Lonar-Thud.



1849



pz





Umiera Barina-au. Sto lat po tym jak Aglae przywróciła ją życiu.



1847



pz





Przychodzi na świat Poen-t-nario, wódz, który przeprowadzi 17 lat później Poenów do Ramaru.



1825



pz





Umiera Norina-au. Jej poddani budują Nor-Thud w górach Not-tâh [Kirdiran].



1823



pz





Kynira opuszcza Góry Kamienne i odpływa na Artar.



1816



pz





Eara zakłada Ear-Thud na Ram.



1815



pz





Kynira zakłada Kyn-Thud na skraju Równin Bez Końca [Równiny Rozpaczy].



1810



pz





Umiera Ovana.



1767



pz





Sena-au uwalnia Tahudów z rąk smoczycy Udus. Wpada w jej ręce, uwalnia się z pomocą poena Gala. Zakłada Edal-Thud na południu Artaru.



1765



pz





Umiera Kynira.



1668



pz





Do Kyn-Thudu przybywa po raz pierwszy Sar-Âdoth.



1653



pz





Sar-Âdoth buduje w Kyn-Thudzie uzdrawiające Źródło.



1649



pz





Przychodzi na świat Saradoth, syn Kae i Savusa.



1627



pz





Hadowie przybywają do puszczy Arinu.



1560



pz





Rozpoczyna się budowa tunelu łączącego Lowan-Thud z Aen-Thudem.



1554



pz





Tunel między Lowan a Aen zakończony.



1532



pz





Powstaje podmorski tunel łączący Lowan-Thud z Vetar-Thudem. Spada przyrost naturalny Tahudów. Rodzi się coraz mniej kobiet. Powstaje tunel między Tur-Thudem a Kyn-Thudem.



1502



pz





Szaleństwo Kae. Zniszczenie Kyn-Thudu i zatrucie Równin Rozpaczy. Saradoth pozbawiony mocy i cielesnej postaci zaczyna tułać się po Ramarze.



1496



pz





Powstaje tunel łączący Tur-Thud z Vetar-Thudem. Wszystkie Thudy Artaru i Toreanu (prócz Edal-Thudu) są już połączone Tunelami



1455



pz





Przychodzi na świat Fion Silkussil.



1413



pz





W Aen-Thudzie w tzw. Czerwonym Roku narodziły się pierwsze dzieci odmienione przez kynit.



1400



pz





Pierwsze przypadki Vajalkali.



1377



pz





Po raz pierwszy dochodzi do walk Tahudów z Dorgami [Istotami z Głębin] w świeżo ukończonym tunelu Nor-Tur.



1365



pz





Cesarz Gaius Aculeus zostaje zrzucony z tronu przez wzburzonych poddanych.



1364



pz





Po zamachu stanu na Gaiusie Aculeusie powstaje I Republika Ramska.



1361



pz





Odmienieni z Aen-Thudu zostają uznani za krasnoludy pozbawione praw – stają się nôri, niewolnikami.



1342



pz





Silkussil mianowany królem Fionów na Tinlidionie.



1325



pz





Vajalowie opuszczają Ramar przez bramę otwartą dla nich przez Mae.



1319



pz





Maejalatowie osiadają na Zalivacie.



1310



pz





Karnaka-nor przewodzi powstaniu Odmienionych w Aen-Thudzie (Krwawa Noc).



1309



pz





Karnaka-nor ginie zamordowana przez córkę.



1258



pz





Przychodzi na świat Heane-au-Lowan, późniejsza Władczyni Lowan-Thudu za czasów Spalenia.



1230



pz





Silkussil, jego najstarszy syn Sealion II zostaje królem Fionów na Tinlidionie.



1213



pz





Rozpada się I Republika Ramska.



1205



pz





Powstają Ékhatannae – Zdradzieccy Gwardziści Surila. Heane-au-Lowan zostaje Władczynią Lowan-Thudu po tragicznej śmierci matki.



1203



pz





Sealion II zabity przez Surila Ekhara. Sition Lleaion zostaje królem Fionów na Tinlidionie.



1200



pz





Do oczekującego Surila przybywa smok Geltorix i spopiela jego ciało.



1185



pz





Azrin Gormion obejmuje tron Perlenionu po swym dziadku.



1183



pz





Do Lowan-Thudu przybywa Suril jako Sev i zostaje doradcą Władczyni Heany-au-Lowan.



 



 



 



 



Mánniduris – Era Popiołu



 



 



 



 



1180



pz





Po naradzie w Lowan-Thudzie Suril w potyczce z Kae wzywa Potęgę Ognia i wywołuje SPALENIE.



1179



pz





Fionowie zamieszkują na Olvanar po rzezi dokonanej na miejscowej ludności.



1177



pz





Fionowie Ihrena Odstępnika docierają do archipelagu Snów.



1171



pz





Fionowie Ihrena Odstępnika osiedlają się nad jeziorem Ninshanika.



1166



pz





Część Fionów opuszcza Olvanar pod przewodem Tatiany Til-Marion.



1165



pz





Fionowie zakładają I Królestwo Wygnania na przylądku Nelvaru.



1163



pz





Azrin Gormion, król Perlenionu.



1111



pz





Istamus Silthar umiera po raz pierwszy.



1097



pz





Ygla-k-Narad z Maren-Thudu opracowuje runy bradî-dûn.



1090



pz





Statki Pasterzy Gwiazd lądują w Qat-Tarahal.



1010



pz





Leodas i jego Vitroxianie zostają uwięzieni na statkach.



1003



pz





Decimus Misericorsius jednoczy księstwa Ram i ustanawia II Republikę Ramską.



959



pz





Tarrowie rodzą się w Górach Tarahala.



945



pz





Pasterze Gwiazd rządzą już na większości ziem kontynentu Qat-Tarahal.



790



pz





Qat-Tarahal.



660



pz





Qal-Andahal jednoczy kontynent Qat-Tarahala.



134



pz





Decimus Acumenu dokonuje zamachu stanu w II Republice Ramskiej i ogłasza się cesarzem. Początek II Cesartwa Ramskiego.



129



pz





Cesarz Decimus Acumeno zmusza Maejalatów do opuszczenia Zalivatu. Wszyscy giną. Tabbianie uciekają z Zalivatu.



64



pz





Lumena i Lunar tworzą Kruczy Amulet.



42



pz





Pernane Kron rodzi się na Równinach Artaru.



21



pz





Wybucha powstanie niewolników w Rutarii dowodzone przez Shalara Krona. Kron poznaje Aelende w Pradawnej Puszczy.



18



pz





W Pradawnej Puszczy przychodzi na świat syn Krona i Aelende – Patarion Fiontar.



3



pz





Aelende ginie zabita przez prześladowców polujących na Krona. Kron ulega swym prześladowcom. Ginie miesiąc po śmierci żony.



 



 



 



 



Od powstania Kronu:




























































































































































































































































































































































































































































1



rk





Patarion zakłada Imperium Kronu. Rozpoczyna się budowa Jasnego Grodu.



127



rk





Umiera ze starości kron Imperium – Patarion.



300-400



rk





Największy rozkwit Imperium Kronu.



353



rk





II Cesarstwo Ramskie rozpada się pod naporem Imperium Kronu.



412



rk





Krwawo stłumione przez krona Tarra III powstanie w Imperium Kronu.



518



rk





Imperium Kronu rozpada się na trzy części. Kruczy Amulet wpada w ręce szpiegów Kevena, by stać się później symbolem władzy w Rutarii.



524



rk





Król Pagennanu, Klaudus Vallus ogłasza się cesarzem i zakłada II Cesarstwo Ramskie. Rządzi jako Claudius Valerian.



529



rk





Claudius Valerian wydaje nakaz oczyszczenia Nelvaru ze „zdradzieckich szpiegów Boskiego Cezara” – Fionów.



530



rk





Fionowie po zaciętej walce z wojskami Claudiusa Valeriana ostatecznie opuszczają Nelvar udając się na dalszą tułaczkę.



556



rk





Diana II Mekhentale ginie samobójczą śmiercią na murach Jasnego Grodu. Stolica Kronu znika sprzed oczu śmiertelnych.



567



rk





Umiera cesarz Claudius Valerian. Powstaje Trzecia Republika Ramska. Horatius Gettius i Julius Claudius Valerian zostają jej konsulami.



570



rk





Fionowie osiedlają się w Tiranie po wygnaniu z Nelvaru.



602



rk



zał.



Horatius Gettius zakłada Getycję.



603



rk



(1)



Pierwszy rok od założenia Getycji. Julius Valerian ogłasza się cesarzem – powstaje III Cesarstwo Ramskie.



627



rk



(24)



Ostra epidemia Białej Śmierci w Ram. Cesarz Julius Valerian umiera, rozpada się III Cesarstwo.



812



rk



(210)



Getycja zostaje podbita przez Rutarię.



897



rk



(295)



Witold Odnowiciel zostaje królem Getycji na wygnaniu.



906



rk



(304)



Witold Odnowiciel wypiera wojska Rutarii z ziem Getycji. Getycja odzyskuje niepodległość.



1012



rk



(410)



W Sivarii rodzi się Hallen.



1038



rk



(436)



Hallen wraz z hufcem Illinatiany opuszcza Sivarię, wraz z nimi odchodzi wiele Fionów.



1146



rk



(544)



Leszko Prawy przybywa wraz ze swym ludem do Ramaru i zakłada tutaj państwo Weslawię.



1252



rk



(650)



Księstwo Tiranu zostaje włączone do Getycji.



1255



rk



(653)



Mae rodzi bliźniaczki – Maetae i Igrindasa.



1286



rk



(684)



Wojna Tiranu z Kassak-nod, oblężenie Antaru. Otwarcie bramy Tiranu.



1314



rk



(712)



Magan Meaderrak zostaje Naczelnikiem Roty Rutarii.



1316



rk



(714)



Naczelnik Roty Rutarii Magan ginie podczas wojny z Getycją. Zathar zostaje Naczelnikiem Rutarii.



1317



rk



(715)



Zathar prowadzi krucjatę przeciw Getycji, która kończy się klęską.



1318



rk



(716)



Bar-kadan z Krainy łączy na powrót Kruczy Amulet. Do Ramaru przybywa Perun [Tresnan]. Generał Izavir przejmuje władzę w Rutarii, 14 września ginie w zamachu.



1323



rk



(721)



Wybucha powstanie przeciw Naczelnikowi Roty Rutarii – Leonidasowi, zostaje on powieszony przez własnych generałów.



1325



rk



(723)



Shadivar Złoty nadaje Rutarii nazwę Odrodzonego Imperium Kronu – Kron-Seadrin.



1336



rk



(734)



Nex-nor uzdrawia źródło Saradotha w ruinach Kyn-Thudu. Saradoth zaczyna odzyskiwać swą siłę. Nex-thu-Taldarin zostaje pierwszym władcą Nex-Thudu.



1345



rk



(743)



Sivaria opuszczona.



1351



rk



(749)



Savus namawia Kalarino do pokierowania Moire Rota.



1365



rk



(764)



Śmierć pierwszego proroka Kalarino. Moire Rota oddziela się oficjalnie od Bela Rota.



1370



rk



(768)



Do Ramaru przybywa Éatar Iídius ia’Tanya



1384



rk



(782)



Javir-ak-Kyn obejmuje rządy w Kyn-Thudzie po zaginięciu ojca.



1391



rk



(789)



Javir-ak-Kyn, rządy Kyn-Thudu obejmuje jego siostra Ialena-thu-Kyn, córka Nexa-thu-Taldarin.



1392



rk



(790)



Syn Shadivara Gelperiona – Shad’jahal Dziwny – zostaje imperatorem Odrodzonego Imperium Kronu po ustąpieniu ojca ze stanowiska.



1411



rk



(809)



Sivaria staje się lennem Rutarii.



1412



rk



(810)



Estadamus Kyantar zostaje kapłanem Moire Rota.



1415



rk



(813)



Shad’jahal Dziwny, Rutaria po jego śmierci zmienia nazwę na Rotaria.



1419



rk



(817)



Lenaris przepowiada dzieciom Mae ciężki los.



1420



rk



(818)



Przychodzi na świat Valdemir, późniejszy Valdemir III, ostatni król Getycji.



1448



rk



(846)



Savus przygarnia Iídiusa.



1456



rk



(854)



Przychodzi na świat Nollan Kalafark.



1458



rk



(856)



Przychodzi na świat Doen Kalafark w hrabstwie Yrle.



1460



rk



(858)



Te’raytal przybywa na Tinlidion.



1464



rk



(862)



Przychodzi na świat Maela Yrle [Maela Kalafark-Yrle]



1478



rk



(876)



Przychodzi na świat Arvin.



1480



rk



(878)



Elryk I zostaje Księciem Tiranu.



1482



rk



(880)



12 listopada Keven porywa Maetae i Igrindasa do Baalnaru. Ginie Llanall – delfinia służka Mae.



1483



rk



(881)



Maetae ucieka z Baalnaru z pomocą Kalarino. Igrindas kradnie Niegasnący Płomień i staje się Iúallatorea – Nieszczęśnikiem Niosącym Płomień.



1483



rk



(881)



Maela Kalafark wydaje na świat Ithana.



1484



rk



(882)



Azja Tajjan zostaje Regentem Getycji po śmierci ostatniego króla Valdemira III. Maetae odnajduje sanktuarium Maejalatów i poznaje Czwartą Przepowiednię. Qal-Yader niszczy ziemie Tanorthu podczas prób broni.



1485



rk



(883)



Przychodzi na świat Sulime.



1487



rk



(885)



Hallen dociera na Zalivat i poznaje Maetae.



1488



rk



(886)



Getycja upada pod naporem Rotarkardu. Silvanor, Mistrz Kręgu Rotakardu podbija Getycję po tzw. Wielkiej Wojnie. Księstwo Tiranu z trudem opiera się wrogowi. Przychodzi na świat syn Hallena i Maetae – Hillinalius Ostrouchy.



1491



rk



(889)



Getianaen przychodzi na świat w Księstwie Tiranu.



1492



rk



(890)



Na statku Maetae rodzi Aelianę, swoje drugie dziecko.



1494



rk



(892)



Ginie Maela Kalafark zabita przez Nollana, brata swego męża.



1500



rk



(898)



Wojna księstwa Tiranu z Rotakardem, książę Elryk odpiera wroga.



1501



rk



(899)



Umierają Doen i Nollan Kalafarkowie.



1503



rk



(901)



Azja zabija przyjaciela swej żony – Liama Ekmo.



1504



rk



(902)



Getianaen poślubia elfkę Dillianę.



1505



rk



(903)



Zebranie Rady Trójkąta.



1507



rk



(905)



Azja Tajjan jako Czarny Patron otwiera na zachodzie Księstwa Tiranu wrota do świata Jihavir. Etrakare na czele wojsk wdziera się do Tiranu. Statki Hallena odpływają z Zalivatu.



1513



rk



(911)



Umiera książę Elryk, Getianaen zostaje Księciem Tiranu. Przychodzi na świat Tuhaj Tajjan, syn Getianaena i Dilliany.



1514



rk



(912)



Azja Tajjan i jego syn Getianaen wpadają w ręce Etrakare. Azja Tajjan poświęca życie zamykając wrota prowadzące do świata Jihavir. Getianaen ucieka i zostaje Białym Patronem. Umiera Dilliana oraz dzieci Getianaena.



1515



rk



(913)



Getianaen pokonuje Etrakare, zamyka wrota Jihaviru i ponosi śmierć, księciem Tiranu zostaje Elryk II Wielki.



1521



rk



(919)



Statki Hillinaliusa docierają do Tinlidionu. Umiera Ja’tanyahyr, jego córka Ne’tanae zostaje wodzem Śpiących, wygnana odnajduje sztylet Surila i łamie zaklęcie wiążące Tinlidion. Rozpoczyna swe rządy nad Tinlidionem.



1523



rk



(921)



Fion Diantoe odnajduje Czarny Savril, miecz Surila. Dusza Surila budzi się w jego ciele.



1551



rk



(949)



Tuhaj Tajjan i Taen Katafark odnajdują Tradycję Płomienia. Zakon Rycerzy Ostrza i Płomienia budzi się do życia.



1554



rk



(953)



Rozpad Imperium Kronu. [nie wiadomo czy dojdzie to do skutku]



Akcja gry Ramar RPG będzie się zapewne działa gdzieś w roku 1551 - w wersji T4.1 należy ten rok traktować jako teraźniejszość.

Na publikację czeka jeszcze kilka tekstów, które do podręcznika się nie nadają: historia krasnoludów, opis języka (skrócę go, bo liczy... 40 stron), czy też zbiór informacji w postaci najlepiej nadającej się na wiki (rozważam wikię albo coś podobnego). Ale to później.